Nadchodzi era ePapiera

Coraz więcej i częściej pisze się i mówi o tym co nieuniknione, czyli o nowoczesnych formach przekazu literackiego. W Internecie jest coraz więcej stron z e-bookami, cyfrowy świat oferuje różne elektroniczne urządzenia do ściągania, zapisywania i czytania książek, w których nie można zagiąć kartki, ani powąchać druku. Niemal cała światowa klasyka literatury XIX wieku jest już dostępna bezpłatnie w różnych wirtualnych bibliotekach, głównie w wersji anglojęzycznej. Do niedawna jednak elektroniczne książki można było czytać tylko na komputerach, teraz wchodzimy w NOWĄ ERĘ i nie bez powodu napisałem to dużymi literami, bo jestem przekonany, że jest to przełom na rynku księgarskim całego świata.

Szanowni Państwo, wkraczamy w erę eBooków i czytników, za pomocą których na sześciocalowym monitorze można mieć w kieszeni praktycznie niezliczony księgozbiór. Co więcej, e-książka kosztuje połowę ceny książki papierowej, a jej nakład nie wyczerpuje się. O oszczędności papieru nie trzeba wspominać. Sądzę, że nawet najwięksi sceptycy prędzej czy później przełamią swoje klasyczne nastawienie do książek i spróbują elektronicznego czytania. Ja już się przekonałem, a teraz aktywnie śledzę wszystkie informacje dotyczące raczkującego w Polsce rynku ePapieru, oczywiście z zamiarem kupienia czytnika. I w tym momencie kończą się żarty i zaczynają się schody. Bo jaki czytnik wybrać?

Jak się jest takim informatycznym dyletantem, jak ja, trzeba oczywiście polegać na ludziach, którzy znają się na rzeczy. Pierwszego uświadomienia doznałem za przyczyną blogu o nazwie Password Incorret, którego autorem jest człowiek występujący pod pseudonimem Niżej Podpisany, zadeklarowany propagator elektronicznych książek i autor serii opowiadań ćwierćabsurdalnych, opublikowanych również w formie eBooków. Można u niego przeczytać serię artykułów dotyczących eBooków, publikowania swoich książek w Internecie, czytników oraz stron z darmowymi książkami w formie elektronicznej. Linki do tych stron zamieściłem również na swoim blogu.

Polskim prekursorem na rynku elektronicznych książek jest grupa kapitałowa Kolporter ze swoim sklepem internetowym, która w grudniu wystartuje z projektem eClicto. W ramach tego projektu otrzymamy portal informacyjny z wiadomościami i artykułami dotyczącymi eBooków, księgarnię internetową oraz czytnik (zdjęcie wyżej). W ramach tego projektu funkcjonuje już blog eClicto. Pisałem ostatnio o swoich wrażeniach z pobytu na 13. Targach Książki w Krakowie, gdzie miałem okazję być na stoisku Kolportera i wstępnie wypróbować elektroniczne cacko. Były to jedyne pozytywne wrażenia z tych targów. Bardzo szczegółowo na ten temat napisał Mori.

Projekt eClicto będzie więc nowością made in Poland, ale na rynku światowym, funkcjonują również inne czytniki z dostępem do swoich księgarni. Na blogu Biznes bez stresu i Kaznowski Blox możecie przeczytać o pierwszych wrażeniach z zakupu czytnika Kindle. Ale to nie wszystko, bo można wybierać także Sony, Cool-ER, Nook, Cybook, iRex – Co więc kupić? Chwilami mam wrażenie, że występuję w roli osiołka, któremu w żłoby dano. Dzięki uprzejmości Pawła Dobrzyńskiego z firmy Libranova, zajmującej się sprzedażą w Polsce takich czytników jak Cool-ER, iRex, Cybook, nieco rozjaśniło mi się w głowie. Poniższe informacje są efektem wymiany maili z Pawłem Dobrzyńskim.

Wydawane elektronicznie książki są zabezpieczane przez wydawców przed nielegalnym kopiowaniem jedną z metod DRM. Możliwe są tutaj dwa rozwiązania: własne zabezpieczenia DRM lub zabezpieczenia DRM firm trzecich. Pierwszą metodę (własne DRM) stosuje między innymi Amazon. Dzięki temu eBooki z Amazona można czytać tylko na czytniku Kindle, a na Kindle można czytać (oprócz plików własnych) książki zakupione w Amazonie. Tą samą drogą poszła też sieć Barnes & Noble (czytnik Nook) i grupa Kolporter (eClicto). Własny DRM oznacza nie tylko, że książki można kupować w jednej księgarni, ale też to, że kolejny czytnik musi być z tej samej firmy.

Drugą metodę zabezpieczenia eBooków, czyli DRM firmy Adobe (zwane Adobe Content Server lub Adobe Digital Editions) stosuje wielu różnych producentów czytników, między innymi Interead (cool-ER), Bookeen (Cybook Opus), iRex (DR800), a przede wszystkim firma Sony, która zrezygnowała z własnego DRM na rzecz rozwiązania firmy Adobe. Ta metoda przypisuje książki do konta użytkownika, który może zarejestrować jednocześnie kilka urządzeń (czytniki, komputer, iPhone, itp.). W tej opcji, kiedy chcemy sprzedać swoje urządzenie, wyrejestrowujemy je i sprzedajemy bez książek, które zostają przypisane do naszego konta i można je przenieść na nowe urządzenie wspierające ten DRM.

Co jeszcze jest istotne? Czytniki eClicto i cool-ER (bo te dwa interesują mnie najbardziej) oparte są na tym samym modelu Netronix EB600. Firma Netronix produkuje czytniki, które inne firmy sprzedają pod własną marką (rebranding). Wszystkie czytniki mają ten sam ekran, jest to implementacja technologii e-ink produkowana przez tajwańską firmę PrimeView, która jako jedyna opracowała metodę wytwarzania ekranów e-ink na skalę przemysłową. Na Netronix oparty jest też Cybook, Kindle, iRex, Sony, itp.

Nie licząc różnic w wyglądzie zewnętrznym, czytniki różnią się oprogramowaniem. Oprogramowanie do eClicto zostało opracowane całkowicie przez programistów z Kolportera, natomiast Cool-ER korzysta z natywnego oprogramowania Netronixa. Interfejs czytnika cool-ER jest po angielsku, eClicto po polsku. Zarówno Cool-ER jak i eClicto wspierają format ePUB, Cool-ER obsługuje również PDF, FB2, RTF, TXT, HTML, PRC (mobipocket), JPG i MP3. Na blogu eClicto jest mowa o formatach PDF, TXT, HTML, no i domyślam się, że JPG i MP3 też, choć informacja prasowa nie podaje tych danych.

Ciekawą własnością czytnika Cool-ER jest reformatowanie plików PDF. Polega to na tym, że przy powiększaniu tekst w PDF nie wychodzi poza ekran, tylko jest na nowo dopasowywany do ekranu. Wówczas czcionka jest większa, a tekst mieści się na stronie (wiersze są krótsze i jest więcej stron). Funkcja ta jest określana jako reflowable PDF, dynamicznie stronicowany PDF, reformatowany PDF, repaginowany PDF. Dla estetów ważne będzie to, że Cool-ER jest dostępny z 8 kolorach, a swoim wyglądem przypomina większego iPoda (cool-ER iPodem wśród czytników).

Dla mnie kluczowe znaczenie przy wyborze czytnika będzie miała dostępność na naszym rynku książek w języku polskim z DRM firmy Adobe, a z tym niestety mogą być trudności. Dla osób takich jak ja, których angielski nie jest na tyle biegły, żeby móc swobodnie czytać w tym języku, ma to istotne znaczenie. Może się bowiem okazać, że kupując Coolera, będę mógł na nim czytać tylko polską domenę publiczną, bez nowości wydawniczych. Te zaś będą dostępne na rynku polskim (przynajmniej na początku) tylko w eClicto, który ma podpisane umowy z 40 wydawcami i stosuje własne zabezpieczenia. Na koniec cena: cool-ER kosztuje 1299 zł., a eClicto 899 zł. + 100 darmowych eBooków na dobry początek. Okładki i inne gadżety do kupienia osobno.

Co więc wybrać:
1. eClicto za 899 zł z darmowymi książkami i być związanym tylko ze sklepem internetowym Kolportera, ale mieć dostęp do nowości wydawniczych w języku polskim, czy
2. cool-ER za 1299 zł i całkowitą wolność co do miejsca zakupu książek, ale w większości po angielsku?
No i bądź tu mądry i pisz wiersze…. Help!!!

P.S. Znalazłem linki do ciekawych artykułów o czytniku Sony:
1. "Sony Reader prawie jak Kindle"
2. "E-ink w praktyce z Sony PRS-500"

Kolejne nowe artykuły:
1. Pożegnanie z papierem?
2. Co wybrać?